JAPONYA’NIN KÜLTÜREL İZİNE DÖNÜŞEN RÖGAR KAPAKLARI

japonya-rögar-kapakları-remo-camerota-kotsıfır-01

Ülkemizde sokağın kendisine ait objelerin, sokağı sokak yapan elemanların farkındalığını çok yaşamasak da, kentlere farklı gözle bakan ülkelerde sokakla olan ilişkinin ne kadar önemli bir farkındalık yarattığını anlayabiliyoruz.

“Drainspotting” böyle bir farkındalığı belgeleyen çok özel bir kitap. Japonya, rögar kapakları konusunda oldukça takıntılı bir ülke ve Drainspotting kitabının yaratıcısı Remo Camerota bu takıntının peşine düşerek harika bir kitap hazırlamış.

Peki sokak ve kentle olan ilişkisinde hiçbir estetik kaygısı olmayan böyle bir nesne neden Japonya’da heykelsi ya da resimsel bir şekilde ifade edilmeye başlanmış?

Fikir, 1980’lerde, vergi sistemini güçlendirmek ve teşvik etmek için Japonya’nın üst düzey bir bürokratı tarafından ortaya atılıyor. Belediyelerin, kendi sınırları içinde kalan rögar kapaklarını tasarlamalarına izin veren teklif; vergi mükellefi halk tarafından vergilerinin boşa gitmediğini, vergilerin kent içinde estetik bir öge olarak daha görünür bir biçimde kendilerine geri dönebileceğini hisettirmeyi, vergiye ve yatırımlara karşı halkı bilinçlendirmeyi amaçlıyor.

Vergi sistemini güçlendirmek için başlayan rögar kapağı yolculuğu şimdilerde Japonya’nın kültürel bir izi haline gelmiş.

Japan Ground Manhole Association’ın (Japonya Rögar Kapakları Topluluğu) –evet böyle bir topluluk gerçekten var- ifadesine göre şu an Japonya’nın değişik bölgelerinde toplam 6000 adet rögar kapağı tasarımı bulunmaktadır. Buna ek olarak ülkede her yıl rögar kapağı tasarım yarışmaları düzenlenmektedir.

Japonya’da yerel tasarımcılar tarafından, belediyeler için özel tasarlanan bu rögar kapakları Japonya’nın sokak kimliği hakkında oldukça lezzetli hisler bırakıyor.

Dökümlerin yapılma aşamasından, kalıpların saklandığı yerler ve uygulanan örneklerin birçoğuna Remo Camerota’nın hazırladığı Drainspotting kitabında yer verilmiş. Camerota’nın ülkenin en büyük dökümhanelerinden birinde gerçekleştirdiği röportajda, yaklaşık 6000 çeşit kalıbın nasıl üretildiği ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Bunun dışında kullanıcılar tarafından takip edilen bir kontrol ve katılım mekanizması da sürekli devrede. Tasarlanan her kalıp uygulamaya alınmadığı gibi, bölge sakinlerinin beğenmediği tasarımlar da kaldırılıyor; mesela bir tapınakla ilgili yapılan çalışma rahiplerin şikayeti ile kaldırılmış.

Remo Camerota’nın bu harika kitabı, Japonya’nın bu harikulade ve incelikle tasarlanmış kapaklarının anlatıldığı en önemli kaynaklardan biri. Camerota’nın bu kitabına ek olarak bu harika kapakların peşine düşen ve onları kendi zevkleri doğrultusunda takip eden yüzlerce insanın fotoğraf serilerini bulabilirsiniz.

S. Marina da bunlardan biri. Ayrıca flickr da bu konuyla ilgilenen herkesin paylaşımlar yaptığı Japon Menhol Kapakları Grubu‘nu da heyecanla takip edebilirsiniz.




Yorum yap

Paylaşım