MİMARLARIN ESKİZ DEFTERLERİ #001: SEDAD HAKKI ELDEM

17084856712_a06848d394_o

1928’de Güzel Sanatlar Akademisi‘nden mezun olan Sedad Hakkı Eldem, 1932’de kendi bürosunu açtı ve eş zamanlı olarak Güzel Sanatlar Akademisi’nde ders vermeye başladı. 18. ve 19.yy sarayları ve köşkleri ile Klasik Osmanlı Mimarisi üzerine araştırmalar yapan mimarın yapıları Erken Cumhuriyet Dönemi ve sonrasında üslup farklılıkları gösterdi.

“Mimarların Eskiz Defterleri” serimize Sedad Hakkı Eldem’in çizimleriyle başlıyoruz.


1930’lu yıllar

1930’lardaki yarışma başarısı olan, bugün Başbakanlık binası olarak kullanılan Ankara’daki Tekel Genel Müdürlüğü, moderniteyle Geleneksel Türk Mimarisi’nin bir birleşimi niteliği gösterir. Zeminden bir pilotiyle yükseltilen, 1/2 pencereleriyle geleneksel Türk mimarisine vurgu yapan bu yapı Sedad Hakkı Eldem için kırılma noktası olacak sonraki dönemde Eldem daha çok gelenekselci bir çizgiye kayacaktır.

Aynı dönemlerde, Büyükada’daki Cumhurbaşkanlığı Yazlık Konutu için tasarladığı proje hayata geçmemiştir.

17084856712_a06848d394_o

New York Sergisi, 1937-1939, Pavyon ve çeşme, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

16466202803_3c684531df_o

Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası, Ankara, 1931, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

Yalova Termal Hotel

Termal Otel, 1934-1937, Yalova, iç mekan eskizi – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

17085650611_730146e466_o

Günel Yalısı, 1936-1939, Yeniköy, İstanbul, cephe eskizleri – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

17086361995_dfce1a3ba7_o

Sergi evi Yarışma Projesi, 1933, Ankara, perspektif eskiz Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşiv

17084857632_e12dfd8a46_o

Cumhurbaşkanlığı Yazlık Konutu, 1932-1935, Büyükada, cephe eskizleri – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

1940’lar

Erken Cumhuriyet’te hiçbir zaman devletin resmi mimarı olmayan Sedad Hakkı Eldem, 40’lı yıllarda Emin Onat‘la birlikte devlet mimarı olarak görev aldı. Bu dönemde Türk Evi detaylarının yanı sıra, dünyada yükselen nasyonalizm etkisiyle birlikte totaliter mimarlık örneklerine referans veren 3 kat yüksekliğindeki kolonları da kullandı.

17086360915_4ac75a605c_o

Taşlık Kahvesi, 1947-1948, Maçka, iç mekan eskizi Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

17060388656_77b360b396_o

Ankara Teknik Üniversitesi rektörlüğü, 1942-1944, Ankara, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

1950’ler

1930 sonrası Uluslararası Üslup, Bauhaus’dan ayrılan hocaların Amerika’daki işleriyle birlikte tüm dünyada yükseldi ve Amerikan ofisleri dünyanın dört bir yanında modernist çizgide işler yapmaya başladı.

Uluslarası Üslup’un Türkiye’ye gelişi SOM‘un Harbiye’de gerçekleştirdiği Hilton projesiyle oldu. SOM proje yaptığı her yerde bir yerel mimarla da ortaklık kuruyor, bu kez bu mimar gelenekselci tutumuyla tanınan Sedad Hakkı Eldem oluyordu. Sedad Hakkı Eldem giriş saçağı ve ek yapıları tasarladığı Hilton Oteli’nin zemin katına ait birçok eskiz yapmıştı. Mimar, Hilton sonrası dönemde Uluslararası Üslup örnekleri verecek, Florya Tesisleri gibi modernist çizgide birçok proje yapacaktı.

16898805720_593fd8fcc0_o

Hilton Oteli, 1951-1955, Harbiye, İstanbul, iç mekan, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

16463900334_a935ffdde1_o

Hilton Oteli, 1951-1955, Harbiye, İstanbul, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

17086361435_e08bd5bcfc_o

Hilton Oteli, 1951-1955, Harbiye, İstanbul, restoran, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

17060389406_bbe07097e1_o

Florya Tesisleri, 1955-1959, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

16900145039_03055a12d5_o

Florya Tesisleri, 1955-1959, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

17086363175_ef5d8ac470_o

Florya Tesisleri, 1955-1959, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

17084857282_8595b16788_o

Rıza Derviş Konutu, 1956-1957, Büyükada, İstanbul, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

1960 Sonrası Dönem

60’lara gelindiğinde modernist çizgideki yapılarının ardından Türk Evi’ne olan ilgisi tekrar canlandı. Bölgeselcilik (regionalism) düşüncesinin tüm dünyada yayılmasına paralel olarak, milli mimarlığın aksine, ideolojik olmayan, o yerin iklimine bağlı olarak gelişen bir yerellik anlayışı yükselmiş, Eldem’in bu akıma ait İstanbul-Zeyrek’teki SSK Binası daha sonrasında da Ağa Han Ödülü almıştı.

16463902294_f3c20b4e92_o

Sosyal Sigortalar Kurumu Kompleksi, 1962, Zeyrek, İstanbul, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

17085652271_255de6e1de_o

Sosyal Sigortalar Kurumu Kompleksi, 1962, Zeyrek, İstanbul, cephe eskizleri – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

17085654021_a529260730_o

Pakistan Büyükelçiliği, 1963-1974, Ankara, pespektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

16878966137_9517f043d6_o

Pakistan Büyükelçiliği, 1963-1974, Ankara, pespektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

pakistan büyükelçiliği sedad hakkı eldem eskiz

Pakistan Büyükelçiliği, 1963-1974, Ankara, perspektif eskiz – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

hindistan büyükelçiliği sedad hakkı eldem eskiz

Hindistan Büyükelçiliği, 1976-1980, Ankara, cephe eskizleri – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

akbank genel müdürlük binası sedad hakkı eldem

Akbank Genel Müdürlük Binası, 1966-1968, Fındıklı, cephe eskizleri – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

16898807040_77e8c3ff39_o

Sirer Yalısı, 1964-1967, Yeniköy, İstanbul, cephe eskizleri – Rahmi M. Koç Arşivi & SALT Araştırma, Sedad Hakkı Eldem Arşivi

 

instagramBanner



Henüz yorum yok

Yorum yap

Paylaşım