Kuzey Ormanları Savunması 3. Havalimanı Raporunu Yayımladı

3.havalimanı

Kuzey Ormanları Savunması (KOS) 3.Havalimanı projesi için hazırladığı raporu, düzenlediği basın açıklamasıyla duyurdu.

Mimarlar Odası’ndan Mücella Yapıcı, Cihan Baysal Prof. Dr. Zerrin Bayraktar ve Mustafa Sönmez, raporun duyurulduğu basın açıklamasında yer aldı.

KOS, 3.Havalimanı projesine dair 2014 başında hazırladıkları rapor da dahil olmak üzere meslek odaları ve STK’ların raporlarında değinilen başlıkları da bir araya toplayıp geliştirerek, bugüne dek çok az değinilmiş olan projenin ekonomik boyutunu da rapora eklemiş.

Raporun ekonomik bölümlerini hazırlayan Mustafa Sönmez, Diken‘e verdiği röportajda, projenin 16 milyar dolar olarak açıklanan maliyetinin dünya genelinde yükselen dolar nedeniyle 20 milyar dolara çıktığını, bu maliyet artışının da vergi mükelleflerine döneceğini belirtti.

KOS’un hazırladığı raporun 12 ana maddesi şu şekilde;

1- 3. havalimanı projesi, en yüksek yolcu kapasiteli havalimanından daha büyük

Dünyanın en yüksek yolcu kapasiteli havalimanı olan Atlanta Havalimanı, 95 milyon yolcu kapasitesiyle 1,625 hektar üzerine kurulu. Buna göre, 150 milyon yolcuya hizmet etmesi planlanan 3. Havalimanı’na 3 bin 500 hektar yetmekteyken proje neden 7650 hektar üzerinde planlandı?

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM), “Mega Havalimanının Kaderi Büyümeye Bağlı” raporundaki büyüme senaryosuna göre, havalimanının kar etmesi olanaksız görünmektedir. Bu durum, 3.Havalimanı arazilerinin böylece zaten inşaat şirketleri sahibi olan Konsorsiyum üyeleri tarafından ranta yönelik inşaat ve emlak etkinliklerine açılabileceğini akla getirmektedir.

2- Yeni havalimanı mı yeni şehir mi?

Resmi ÇED Raporu’nun ‘Havalimanı Şehir Kompleksi’ başlığı altında, iş merkezinden kongre-kültür merkezlerine ve spor komplekslerine çok sayıda farklı birimden söz ediliyor. Ulaşım projesi olarak pazarlanan 3. Havalimanı, aslında İstanbul’un kuzeyinde inşaat sektörü için bir cazibe merkezi yaratma girişimi ve 3.Köprü ve Kanal ile birlikte bir pakettir. Bu projelerin her biri diğerini beslemek üzere planlanmıştır. Nitekim emlak danışmanları da, “3. havalimanının bu bölgede konumlandırılması ve Kuzey Marmara Otoyolu güzergâhının kanal üzerinden geçmesinin bölgeyi cazibe merkezi haline getirdiğini” ifade etmektedirler. Bölgede toplu arazi alımları ve aracılar vasıtasıyla spekülasyon faaliyetleri şimdiden tırmanmış durumda.

3- Yüzde 90’ı sulak alanlar ve ormanlarla kaplı bu özel bölge, havalimanı inşaatıyla Yüzde 90’ı beton bir alana dönüşmüş olacaktır

ÇED raporuna göre proje için belirlenen alanın yüzde 81’i orman alanı, yüzde 9’u göl ve gölet. İstanbul’un ormanları dünyadaki 200 önemli ekolojik bölgeden biri, Avrupa’da ise acil korunması gereken 100 ormandan biridir. Kentin kuzeyinde yoğunlaşan ormanlar, kentin önemli su kaynaklarını da içerirler. 3. Havalimanı proje alanı toplam 7.650 hektar olup, bunun 6.172 hektarı ormanlık bir alandır.

Ormanların sağladığı faydalarda (odun üretimi, su üretimi, iklim düzenleme, karbon bağlama ve oksijen üretme, hava kirliliğini azaltma, canlıların yaşama ortamı vb.) da azalma meydana gelecektir. Projelerin dolaylı etkileri göz önüne alındığında karşımıza çıkan tablo çok daha ürkütücüdür

4- Ağaç kesimi ÇED’den yok oldu, göl ve göletler ‘su birikintisi’ oldu

2013 tarihli 1. ÇED raporunda 2 milyon 513 bin 341 ağacın 657 bin 950’sinin kesileceği, 1 milyon 855 bin 391 ağacın ise taşınacağı belirtiliyordu. Ancak kaç ağacın kesileceği bilgisi, nedense 2. ve 3. ÇED raporlarında yer almıyor! 1. ÇED raporunda “proje alanında 70 adet göl, gölet ve gölcük bulunmaktadır” ifadesi yer alırken, 3. ÇED raporunda bu göller “büyüklü küçüklü su birikintileri” olarak tanımlanmaktadır. Oysa aynı ÇED Raporları bölgede bulunan Kulakçayırı’nı “ekolojik değeri bakımından bölge için önemli” ve “balık çeşitliliği bakımından da oldukça zengin” olarak belirtmektedir.

5- Dünya susuzluk çağına girerken, İstanbul su kaynaklarını kaybedecektir
Projenin sebep olacağı araç trafiği artışı, orman tahribatı ve yapılaşma dolayısıyla İstanbul’un önemli su kaynaklarından Terkos, Alibeyköy ve Pirinççi barajlarındaki su seviyelerinde azalma, ayrıca akarsulara karışacak kirliliğin de barajlara taşınması bekleniyor. Önümüzdeki yıllarda hem İstanbul’u hem tüm Türkiye’yi bekleyen en önemli problemlerden birisi kuraklıktır. Bu durumda, hükümetlerin acil tedbir alması gerekirken, Kuzey Ormanları’na yönelik 3. Havalimanı da dahil mega projeler, tüm Marmara Bölgesi’ndeki su toplama havzalarının betonlaşmasına ve yağışların kanalizasyon ile denize karışmasına hız verecek, kuraklık ve susuzluğu arttıracak ve hızlandıracaktır.

6- En önemli kuş göç yollarının üzerinde

3. Havalimanı’nın ÇED Raporu’nda bölgede 17 kuş türü olduğu iddia ediliyor, ancak ornitologlar Kuzey Ormanları içinde en az 200 türü görüldüğünü belirtiyor. En önemli kuş göç yollarından birinin üzerine yapılacak havalimanından kalkış ve inişler sırasında uçakların kuş sürülerine girerek kaza yapma ihtimali birçok kez dile getirildi. Uluslararası standartlara göre, havalimanı yapılacak yerin 13,5 km. yakınında çöp tesisi bulunmamalıdır çünkü bu tesisler milyonlarca kuşu cezbedebilmektedir. Oysa proje alanının 6 km. ötesinde Göktürk’te, senede 3 milyon ton çöp atılan İSTAÇ’ın bertaraf tesisi bulunmaktadır.

7- Yer seçimi, meteorolojik engeller ve zemin yapısı: Uçuş güvenliği için riskli

Pistlerin dünyanın en sisli yerlerinden Karadeniz kıyılarına komşu olması, iniş kalkışlarda gecikmelerin yanı sıra pistten çıkma gibi çeşitli sorunlara ve tehlikelere işaret etmekte.

Bunun yanında kentin iki ana rüzgarı olan Lodos ve Poyraz’ı yandan alarak yağmurlu ve fırtınalı havalarda iniş yaparken kanat katlanması ve türbülans ile savrulmalara maruz kalma ihtimalleri uçuş güvenliği açısından ciddi riskler teşkil ediyor. Durum böyleyken, meteorolojik değerlendirmeler proje alanına oldukça uzak olan Kumköy, Florya ve Göztepe Meteoroloji İstasyonları’ndan alınmıştır ve bölgeye dair gerçekçi bilgi içermemektedir.

Proje alanının zemini sorunludur. Zeminin kendine özgü gevşek yapısı nedeniyle meydana gelecek oturmaların yanı sıra, bu kadar devasa bir dolgunun stabil hale gelmesinin olanaksızlığını belirten TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası ( JMO ) Raporu iki önemli soruna dikkat çekmekte: 1- Sahada mevcut zemini oluşturan malzemedeki oturmalar 2- Yapılacak milyonlarca metreküplük yapay dolgudaki oturmalar

TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu (İKK) 3.Havalimanı Teknik Raporu ise proje kotunun 105 metreden 70 metreye düşürülmesi sonucunda 70 metre kotundaki pistlerden iniş kalkışın mümkün olamayacağını vurgulamaktadır.

8- Ekonomi alarm verirken Cumhuriyet tarihinin en yüksek bedelli yatırımı

TÜİK’in en son açıkladığı son verilere göre;

  • 2014 yılının 3. çeyreğindeki büyüme oranı %1.7 olarak gerçekleşmiştir.
  • Ağustos 2014 verilerine göre resmi işsizlik oranı %10,4 olup bu oranın içindeki genç işsizliği %18,9’dur

FED’in, 2015’te faiz artırımına gitme ihtimali ve miktarsal gelişmeyi durduracak olması, Türkiye’de stagflasyonist seyre; yani durgunluk veya işsizlikle enflasyonun bir arada gerçekleşmesine zemin hazırlamaktadır. Doygunluk seviyesine yaklaşan konut ve inşaat sektörü bu tablodan ve sürekli döviz artışlarından olumsuz etkilenecektir. Döviz artışı borç geri ödemelerinin TL maliyetini de artırmıştır. 2015 boyunca ödenecek 167 milyar doların banka ve şirketler üzerindeki kur zararı, bilançolarda önemli tahribatlar yaratabilecektir.

Dış borç, 2014 sonunda 386,8 milyar dolar ile tavan yapmış durumda. Türkiye piyasası güven vermiyor ve kredi notu görünümünü ‘durağan’ (Fitch) ve ‘negatif’e (Moody’s ve Standard&Poor’s) indirilmiş durumda. Dövizin aşırı değerlenmesi ve artan dış borç faizleri nedeniyle, konsorsiyum tarafından 22 milyar 152 milyon avro bedelle alınan 3. Havalimanı’nın maliyeti sadece ilk 9 ayda 12,9 milyar dolar arttı.

9- DHMİ zarardan zarara koşuyor

Sayıştay’ın ‘2013 Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Denetim Raporu’na göre, DHMİ son 4 yılda toplam 1 milyar 328 milyon lira zarar etmiş durumda ve bu projenin altından kalkabilecek mali yapıya sahip görünmüyor. Sayıştay, DHMİ’nin işlettiği 47 havalimanından (Hakkâri hariç) sadece 7 tanesinin kar ettiğini de belgeliyor.

Nisan 2014’te yürürlüğe giren ‘Borç Üstlenimi Yönetmeliği’, Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) ve mahalli idarelerin YİD (Yap-İşlet-Devret) modeli ile gerçekleştireceği projeleri hazine garantisi kapsamından çıkarttığı için 3. Havalimanı projesi görünüşte hazine garantisi kapsamında değildir. Ancak Milletvekili Aykut Erdoğdu ve gazeteci Çiğdem Toker köşe yazılarında, AKP’nin Yap-İşlet-Devret mevzuatında yaptığı değişiklikten dolayı projenin yarım bırakılması gibi bir durumda yurtdışından alınan kredilerin DHMİ tarafından devralınmasının önünün açıldığını detaylarıyla gözler önüne sermekteler. DHMİ’nin bu kadar büyük bir miktarı geri ödeyemeyeceği için garantinin yine dönüp dolaşıp Hazine’den isteneceğini, çünkü bir KİT olan DHMİ’nin arkasında Hazine’nin olduğunu belirtiyorlar.

10- Hukuk çiğnenmiştir:

Raporumuzda detaylandırıldığı üzere Anayasa’nın 45.56.90.63, 166 ve 169. Maddeleri çiğnenmiştir

İstanbul’un Anayasası sayılan ve 2009’da yürürlüğe giren 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda 3. Havalimanı’nın yapılmak istendiği bölge; orman alanı, su havzası ve jeolojik açıdan yerleşime sakıncalı alan olarak belirtilmektedir. İstanbul’un kuzeye doğru genişlemesi Çevre Düzeni Planı’nın ilke kararlarına aykırıdır.

Sayıştay, raporunda ihalenin üzerinden 1,5 yıl geçmesine rağmen halen yer teslimi yapılamadığını vurgulamaktadır. Yer teslimi yapılmayan projenin temeli nasıl atılmıştır? Temel atma töreni sırasında havalimanını içeren imar planları askıya törenden 10 gün sonra (17 Haziran 2014) çıkmıştır. Dava konusu edilen imar planları mahkeme sürecinde değiştirilerek hukuktan kaçırılmıştır

Çevre Kanunu ve ÇED Yönetmeliği’ne aykırı olarak, havalimanının ihalesi ÇED raporu askıdan inmeden ve onaylanmadan yapılmıştır.

11- Kamu Zarara Uğratılmıştır: Proje Başlamadan Vurgun

İhale şartlarına göre deniz seviyesinden 105 metre yüksekte olması gereken havaalanının kotu ihaleden sonra 70 metreye düşürülerek uçuş güvenliği hiçe sayılmış ve tahminlere göre bu değişiklikle yaklaşık 3 milyar Euro olan dolgu maliyeti 1 milyar Euroya düşürtülerek tek işlemle müteahhitlere 2 milyar Euro kazandırılmış ve kamu zarara uğratılmıştır. Bunun yanı sıra, yer tesliminin 1,5 seneden uzun süre geciktirilmesi, ve bugün dahi hala açıklanmamaış olması, tahminlere göre müteahhitlere 1 milyar Euro üzerinde ayrıca kazanç sağlamıştır.

12- Talan, Yağma, Şaibe ve Hukuksuzlukta Ortaklık

3. Havalimanı ihalesini alan şirketler, HES’lerden termik santrallere çok sayıda kamu ihalesinin de sahibi. Örneğin MA-PA‘nın bağlı olduğu MNG Holding’in Ege’den Karadeniz’e yaklaşık bir düzine HES inşaatı var. Yine birçok HES’i bulunan Kolin, yakın zamanda Manisa Soma’daki Yırca köyünde binlerce zeytin ağacını keserek termik santral yapmaya çalıştı. Cengiz Holding, Hasankeyf’i sular altında bırakacak Ilısu Barajı’nın yanında birçok HES ihalesine sahip. Havuz medyası oluşturulmasından, ihaleye fesat suçlamasıyla yargılanmaya ( Limak), ÇED raporlarında yanlış hesaplamalardan, projelerin etki alanındaki nüfuslara baskıya ve tacize, mahkeme kararlarını hiçe saymadan, projeler için imara aykırı yol ve köprü inşaatına, ülkenin dört bir yanındaki talan ve yağma projelerinde Konsorsiyum ortakları başı çekmektedir.

KOS’un ulusal ve uluslararası kamuoyuna çağrısı;

Bu projeye maddi ve/veya manevi destek çıkarak İstanbul’un failleri olmayın. 3.Havalimanı projesine karşı İstanbul’u ve yaşamı savunmaya çağırıyoruz. Bizler bu çağrımızın yanıtsız kalmayacağına ve başka bir hikâyenin yazılacağına inanıyoruz; inanıyoruz çünkü bu ülkenin insanının vicdanına ve gelecek nesillere karşı duyduğu sorumluluğa güveniyoruz!

 

Rapoun tamamına buradan ulşabilirsiniz.

Sirkeci Garı ve Çevresi Yayalaştırma Kapsamında Dönüşüme Açılıyor!

Birlikte Mücadele, Birlikte Tasarım mümkün!



Henüz yorum yok

Yorum yap

Paylaşım